Duchowość Jana Pawła II

Świętość świecka według Jana Pawła II

Wnikając w życiorysy wielkich świętych stwierdzamy, że oni się nie stawali świętymi, lecz już tacy rodzili, nie ssali piersi w piątki, zamiast pampersów nosili małe włosiennice, na imię Jezus, świeciły im się oczy, no może poza św. Augustynem i paroma innymi. Ich życie naszpikowane geniuszem heroizmu, jak fenomen Mozarta, który komponował już poważne rzeczy od lat zdaje się czterech. Czyści, bezbłędni, mocni, odporni na szatana i jego sztuczki, no i najważniejsze: zawsze wiedzieli czego chcą i mieli doskonałe rozwiązania. I co my teraz, z całą odkrytą przez Freuda maszynerią podświadmości, wydani na pastwę struktur zła, niepewni i z trudem wiążący koniec z końcem? Przy pierwszym rozdaniu kart – pasujemy! Świętość jest poza naszym zasięgiem! Drugi zatem mit o świętości polega na tym, że traktujemy ją nadzwyczajnie. A świętość to pełnia człowieczeństwa, pełnia normalności.Pragniemy mówić o świętości. Jest to zadanie całego Kościoła, jego cel i misja. Ostatnie dekady lat odkrywają ją dla świeckich w całej rozciągłości. Temat ze wszystkich najbardziej aktualny.

Czytaj więcej: Świętość świecka według Jana...

Miłosierdzie z pokolenia na pokolenie

W encyklice Dives in misericordia Jana Pawła II, jeden z tytułów podrozdziałów brzmi: miłosierdzie z pokolenia na pokolenie.Sam tytuł wprowadza interesującą sugestię: trwanie miłosierdzia różnych czasów, różnych wieków, miłosierdzie kolejnych pokoleń. Znaczy to że Bóg nieustannie asystuje ze swym miłosierdziem człowiekowi. To pierwsze źródło umocnienia.Tytuł ten zarazem przywołuje treść Magnificat: wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny. Święte jest Jego imię, a swoje miłosierdzie na pokolenia i pokolenia zachowuje dla tych, co się Go boją. (Łk 1, 49-50). Zapis maryjnej radości, bardzo bliski nam Polakom. Maryja wychodzi na nasze polskie drogi, wchodzi w nasze pokolenie i wspiera Boże miłosierdzie.To wspaniale, że w naszej tradycji mamy M.B. Miłosierdzia, Ostrobramską. Ciekawa rzecz, ze roku dwa słynne obrazy Jezusa Miłosiernego i Matki Bożej Miłosiernej spotkały się Wielkim Tygodniu w 1933 właśnie w Wilnie. To jakby powtórzenie trzech scen: Jezusa w Maryi, bo ostrobramska jest ikoną Maryi w stanie błogosławionym, sceny spotkania z Drogi Krzyżowej i zarazem spotkania w niebie, gdy Ten, który wstąpił do nieba, wziął w niebo swą Matkę.

Czytaj więcej: Miłosierdzie z pokolenia na...

Powołanie artysty według Jana Pawła II

Bartłomiej Kucharski OCD

(konferencja z 26.02.2006)

Gdy wybitnego poetę rosyjskiego Josifa Brodskiego, którego 10-lecie śmierci w tym roku obchodzimy, zapytano podczas przesłuchania przez bolszewickie służby specjalne dlaczego bez pozwolenia władz pisze wiersze, odpowiedział, że pisanie poezji jest od Boga. Zawarł w tym lapidarnym stwierdzeniu samą kwintesencję tego czym jest twórczość artystyczna – jest ona darem Boga, Boskim światłem danym artyście w procesie swoistej iluminacji, która go inspiruje do konkretnego dawania świadectwa o pięknie danej mu wizji.Powołaniem każdego człowieka w Chrystusie jest zjednoczenie z Bogiem, czyli osiągniecie stanu świętości. Jezus po to, jako Bóg, stał się człowiekiem, aby każdy człowiek, dzięki Jego łasce, mógł stać się Bogiem przez uczestnictwo.Przypomina o tym wielki święty Karmelu Jan od Krzyża, pisząc w komentarzu do swojej poezji „Pieśni duchowej”:

Czytaj więcej: Powołanie artysty według...

JP2 - Kontemplacja Oblicza Chrystusa (fragm. listu NMI)

Kontemplacja Oblicza Chrystusa - Jan Paweł II

Kontemplacja oblicza Jezusa pozwala nam zatem zbliżyć się do najbardziej paradoksalnego aspektu Jego tajemnicy, który ujawnia się w ostatniej godzinie, w godzinie Krzyża. Jest to tajemnica w tajemnicy, którą człowiek może jedynie adorować na kolanach. Stoi nam przed oczyma przejmująca scena konania w Ogrójcu. Jezus, przygnębiony wizją oczekującej Go próby, stojąc samotnie przed obliczem Boga przyzywa Go jak zawsze imieniem wyrażającym czułość i poufałość: «Abba, Ojcze». Prosi Go, aby oddalił od Niego - jeśli to możliwe - kielich cierpienia (por. Mk 14, 36). Jak się jednak wydaje, Ojciec nie chce wysłuchać prośby Syna. Aby na nowo ukazać człowiekowi oblicze Ojca, Jezus musiał nie tylko przyjąć ludzkie oblicze, ale obarczyć się nawet «obliczem» grzechu. «On to dla nas grzechem uczynił Tego, który nie znał grzechu, abyśmy się stali w Nim sprawiedliwością Bożą» (2 Kor 5, 21)...

Czytaj więcej: JP2 - Kontemplacja Oblicza...

JP2 - Miłosierdzie z pokolenia na pokolenie (z enc. DM)

Z encykliki Jana Pawła II Dives in misericordia

VI. Miłosierdzie z pokolenia na pokolenie

10. Obraz naszego pokoleniaMamy prawo wierzyć, że nasze pokolenie zostało również objęte słowami Bogurodzicy, gdy uwielbiała miłosierdzie, które z pokolenia na pokolenie jest udziałem tych, co kierują się bojaźnią Bożą. Słowa Maryjnego Magnificat niosą w sobie treść profetyczną, która dotyczy nie tylko przeszłości Izraela, ale także całej przyszłości Ludu Bożego na ziemi. Jesteśmy zaś - my wszyscy, którzy obecnie żyjemy na tej ziemi - pokoleniem, które uświadamia sobie już bliskość trzeciego Tysiąclecia i odczuwa głęboko przełom, jaki dokonuje się w dziejach. Pokolenie współczesne uważa się za uprzywilejowane, gdyż postęp otwiera mu wielkie możliwości, których istnienia nawet nie podejrzewano jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Twórczość człowieka, jego inteligencja i praca spowodowały głębokie przemiany zarówno na polu nauki i techniki, jak i w życiu społecznym i kulturalnym.

Czytaj więcej: JP2 - Miłosierdzie z...

JP2 - Edyta Stein Współpatronką Europy

List Apostolski Motu Proprio ogłaszający

św. Brygidę Szwedzką, św. Katarzynę ze Sieny

i św. Teresę Benedyktę od Krzyża

Współpatronkami Europy

 

1. Nadzieja zbudowania świata bardziej sprawiedliwego i godnego człowieka, szczególnie żywo odczuwana w obliczu bliskiego już trzeciego tysiąclecia, winna łączyć się ze świadomością, że na nic zdałyby się ludzkie wysiłki, gdyby nie towarzyszyła im łaska Boża: "Jeżeli Pan domu nie zbuduje, na próżno się trudzą ci, którzy go wznoszą" (Ps 127 [126], 1). Muszą zdawać sobie z tego sprawę także ci, którzy w ostatnich latach zastanawiają się, jaki nowy kształt należy nadać Europie, aby ten stary kontynent mógł wykorzystać bogactwa przeszłości, uwalniając się zarazem od jej smutnego dziedzictwa, a przez to odpowiedzieć w sposób twórczy, ale zakorzeniony w najlepszych tradycjach, na potrzeby zmieniającego się świata.

Czytaj więcej: JP2 - Edyta Stein...

JP2 - Homila na beatyfikację E. Stein

 

Homilia Jana Pawła II wygłoszona podczas uroczystości beatyfikacyjnej Kolonia, 1 maja 1987 roku,

stadion Müngersdorf

Pobłogosławiona przez Krzyż

Błogosławieni ci, którzy przychodzą

z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty,

i w krwi Baranka je wybielili (Ap 7, 14).

1. Wśród owych błogosławionych mężczyzn i kobiet pozdrawiamy dzisiaj z głęboką czcią i ze świętą radością córkę narodu żydowskiego, bogatą w mądrość i męstwo. Wychowana w surowej szkole tradycji Izraela, naznaczona życiem pełnym cnoty i umartwienia w zakonie, wykazała heroiczność ducha w czasie swej drogi do obozu zagłady. Zjednoczona z ukrzyżowanym Panem, dała swe życie "za prawdziwy pokój" i "za naród": Edyta Stein, Żydówka, filozof, zakonnica, męczennica.

Czytaj więcej: JP2 - Homila na beatyfikację...

JP2 - Homilia na kanonizację E. Stein

 

Homilia Ojca Świętego wygłoszona podczas Mszy św. kanonizacyjnej 11 października 1998

 

Podczas uroczystej Eucharystii, koncelebrowanej 11 października na placu św. Piotra, Jan Paweł II kanonizował bł. Teresę Benedyktę od Krzyża, w świecie Edytę Stein — niemiecką Żydówkę urodzoną we Wrocławiu, filozofa, karmelitankę, męczennicę Oświęcimia, zamordowaną w komorze gazowej 9 sierpnia 1942 r. Papież beatyfikował ją jedenaście lat temu, 1 maja 1987 r. w Kolonii, podczas swojej drugiej wizyty w Niemczech. Na kanonizację przybyło z Niemiec ponad 20 tys. wiernych wraz z biskupami krajów związkowych Północnej Nadrenii-Westfalii oraz Nadrenii-Palatynatu; Kościół w Polsce reprezentowali metropolita wrocławski kard. Henryk Gulbinowicz, metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski oraz bp Tadeusz Rakoczy, ordynariusz diecezji bielsko-żywieckiej, na której terenie leży Oświęcim. Obecni byli również biskupi ze Stanów Zjednoczonych i Holandii.

Czytaj więcej: JP2 - Homilia na kanonizację...

JP2 - Męczeństwo E. Stein

Słowa Jana Pawła II przed modlitwą „Anioł Pański” 26 lutego 1995 r.


Męczeństwo w służbie pokoju

Spośród kobiet, które służyły sprawie poko­ju, pragnę przypomnieć dziś „męczenniczkę” naszego stulecia, którą ja sam wyniosłem z ra­dością do chwały ołtarzy w 1987 roku: mam na myśli karmelitankę Edytę Stein.Została zamordowana, podobnie jak tyle innych ofiar nazistowskiego okrucieństwa, w obozie w Oświęcimiu. Dla niej — Żydówki wychowanej w tradycjach ojców — wybór Ewangelii, którego dokonała po niełatwych poszukiwaniach, nie oznaczał odrzucenia włas­nych korzeni kulturowych i religijnych. Chrys­tus, którego poznała, idąc śladami Teresy z Awili, pomógł jej raczej w głębszym odczytaniu historii swego narodu.

Czytaj więcej: JP2 - Męczeństwo E. Stein 

JP2 - Dar poznania - E. Stein

Jan Paweł II - Świadectwo darów poznania

[ Z przemówienia na zakończenie międzynarodowego Kolokwium na temat „Oświecenie dzisiaj" 10 sierpnia 1996 r. w Castel Gandolfo]

Przy okazji tego końcowego spotkania chciałbym również zwrócić uwagę na przy­padające w tych dniach wspomnienia litur­giczne. Triduum naszych refleksji w Castel Gandolfo odbyło się od 8 do 10 sierpnia. 8 sierpnia Kościół wspomina św. Dominika, a 9 — przynajmniej w Niemczech i w Polsce — bł. Edytę Stein. Wreszcie 10 sierpnia ob­chodzimy święto św. Wawrzyńca, diakona i mę­czennika.Najbardziej starożytną spośród tych postaci jest św. Wawrzyniec; liturgia głosi, że dla Rzy­mu jest on tym, czym św. Szczepan dla Jerozo­limy.

Czytaj więcej: JP2 - Dar poznania - E. Stein 

JP2 - Maryja i E. Stein

 

Jan Paweł II - Była zjednoczona z Maryją

 

Rozważanie przed modlitwą „Anioł Pański"

Kończymy tę uroczystą liturgię modlitwą „Anioł Pański". Spójrzmy na Maryję oczyma nowej świętej, która kontemplując tajemnicę ofiarowania w świątyni pisała: „Gdy Maryja Panna przyniosła Dzieciątko do świątyni, prze­powiedziano Jej, że miecz przeniknie Jej duszę.[...]. Była to zapowiedź męki, walki miedzy światłem a ciemnością, która rozpoczyna się już przy żłóbku!"Św. Teresa Benedykta od Krzyża zrozu­miała, że istnieje ścisła więź miedzy żłóbkiem a krzyżem. Dzięki tej wewnętrznej świado­mości mogła doświadczyć głębokiej jedności z Maryją. Pisała o Niej: „Trwać na modlitwie przed Bogiem, miłować Go całym sercem, bła­gać Go o łaskę dla grzesznego ludu i składać siebie w ofierze zadośćuczynienia, w posta­wie służebnicy Pańskiej wypatrywać uważnie Bożych znaków: takie było życie Maryi".

Czytaj więcej: JP2 - Maryja i E. Stein 

S. prof. Zdybicka - JP2 - Nowe rozumienie mistyki

s. Prof. Zofia J. Zdybicka

Odsłonięcie swego „wnętrza" i nowe akcenty w rozumieniu i realizowaniu mistyki

Jan Paweł II należy do tych nielicznych papie­ży, którzy o swoim życiu wewnętrznym, życiu modlitwy, osobistych przeżyciach i doświadcze­niach mówił szczerze, prosto, jasno. Jego auto­biograficzne pozycje, jego poezja i udzielane wy­wiady zawierają liczne wypowiedzi na tematy intymne. Nawet jego teksty dotyczące wiary i doktryny często posiadają charakter osobistego wyznania wiary (jak wierzy), wskazań jak rozu­mie pewne teksty Pisma świętego, jak się modli.Dzięki temu dowiadujemy się z najbardziej autentycznego źródła, że życie Jana Pawła II na wszystkich jego etapach było modlitewnym dia­logiem z Bogiem-Ojcem, z Bogiem-Synem -Chrystusem i Bogiem-Duchem Świętym. Poznajemy także głębię i moc jego wiary, nadziei i żar miłości, która umacniana łaską ogarniała Boga i wszystkich ludzi.

Czytaj więcej: S. prof. Zdybicka - JP2 -...

S. prof. Zdybicka - Mistyczny pontyfikat

s. prof. Zofia J. Zdybicka USJK

Mistyczna perspektywa pontyfikatu i nauczania Jana Pawła II

W życiu Jana Pawła II uderza spójność po­między osobistym życiem duchowym, życiem modlitwy, kontemplacji oraz mistycznym zjed­noczeniem z Chrystusem i Kościołem, a jegoposługą pasterską i nauczaniem. Dotyczy to wszystkich okresów życia, ale w sposób szcze­gólny ujawniło się w czasie pontyfikatu i nau­czania papieskiego.Jan Paweł II od początku posługi na Katedrze św. Piotra miał jasny program działania paster­skiego i jak sam określa: „[...] po wyborze na Pa­pieża, niejako pierwszym moim duchowym odruchem był zwrot w stronę Chrystusa Odku­piciela". Wyraził to publicznie w dniu inaugu­racji pontyfikatu w mocnych, niezapomnianych słowach: „Nie lękajcie się", „Otwórzcie drzwi Chrystusowi".

Czytaj więcej: S. prof. Zdybicka -...

S. prof. Zdybicka - JP2 - mistyk

W październiku 2006 roku gościła u nas s. prof. Zofia Józefa Zdybicka, urszulanka szara, która wygłosiła konferencję na temat: „Jan Paweł II – myśliciel i mistyk”. Obecnie wydała to w formie książkowej i zezwoliła łaskawie zamieścić kilka kluczowych tekstów.


s. prof. Zofia Zdybicka USJK

O mistyce Jana Pawła II

„Myśliciel i mistyk" - to dwie kategorie, które w osobie, życiu i działaniu Jana Pawła II występują nierozdzielnie, dopełniają się i wydają się najgłębiej charakteryzować i wyjaśniać osobowość oraz niezwykłe owoce je­go działania. Pan Bóg obdarzył go wielkim umysłem i wielkim sercem. Dał mu od dzieciń­stwa umiłowanie prawdy - tej, którą poznawał swoim wnikliwym umysłem i tej, którą objawił mu sam Bóg i którą przyjmował żywą wiarą. Wiara wzmocniona darami Ducha Świętego za­owocowała wielką miłością Boga i człowieka. Miłość domaga się przebywania z sobą - ma prowadzić do zjednoczenia. W stosunku do Bo­ga wyraża się i ubogaca przede wszystkim mod­litwą.Jan Paweł II był człowiekiem głębokiej mod­litwy, która z czasem wyraźnie przybierała ce­chy modlitwy kontemplacyjnej oraz doświad­czeń i przeżyć mistycznych.

Czytaj więcej: S. prof. Zdybicka - JP2 -...

s. prof. Zdybicka - JP2 i mistyka hiszpańska

s. prof. Zofia Zdybicka USJK

Szlak modlitewny i kontemplacyjny - na tropie wielkiej mistyki hiszpańskiej

Jan Paweł II sam odsłonił tajemnicę swojego życia modlitwy i refleksji nad powołaniem na przestrzeni całego życia. Wskazywał bowiem „szlak modlitewny i kontemplacyjny [...] drogi do kapłaństwa, a potem w kapłaństwie - [...] do dnia dzisiejszego". Wskazywał również, jak znalazł się na tropie wielkiej mistyki hiszpań­skiej i był jej wierny do końca swego życia.W swoich pismach autobiograficznych: Przekroczyć próg nadziei, Dar i tajemnica, Wstańcie, chodźmy! oraz Pamięć i tożsamość „sięga do korzeni [...] najgłębszych i najbardziej osobistych przeżyć i doświadczeń".Jan Paweł II umożliwił w ten sposób - raczej niespotykany u dotychczasowych papieży - wgląd w swoje życie duchowe, w swoje wnętrze.

Czytaj więcej: s. prof. Zdybicka - JP2 i...

S. prof. Zdybicka - JP2 i św. Jan od Krzyża (I)

s. prof. Zofia J. Zdybicka USJK

Studium teologii mistycznej św. Jana od Krzyża

Na trop wielkiej mistyki hiszpańskiej - jak wyjawił Jan Paweł II - wprowadził go Tyranowski. Od tej pory intensywne życie wewnętrzne, życie modlitwy, formacja duchowa w dużej mie­rze były inspirowane i reflektowane perspekty­wą doświadczeń i interpretacji św. Jana od Krzyża. Nie wyklucza to oczywiście osobowej niepowtarzalności i oryginalności w tej dziedzi­nie Wojtyły.Rolę św. Jana od Krzyża - „mistrza wiary" i „świadka żywego Boga", człowieka „zakocha­nego w Bogu" zarówno w życiu wewnętrznym, jak i w sposobie myślenia i działania - podkreś­lał Jan Paweł II wiele razy, najpełniej w czasie nawiedzenia grobu w Segowii w 1982 roku -z racji 400-lecia śmierci świętego. Był już wów­czas Papieżem.„Dzięki składam Opatrzności, która pozwoli­ła przybyć mi tu, aby uczcić relikwie i przywo­łać postać oraz naukę św. Jana od Krzyża, któremu tyle zawdzięcza moja duchowa forma­cja.

Czytaj więcej: S. prof. Zdybicka - JP2 i...

S. prof. Zdybicka - JP2 i św. Jan od Krzyża (II)

S. Prof. Zofia J. Zdybicka USJK

Ponowny „wgląd" w doktrynę św. Jana od Krzyża - „Mistrza w wierze" i „Świadka Boga żywego"

Do refleksji nad doktryną i postawą św. Ja­na od Krzyża Jan Paweł II powrócił już jako Pa­pież z okazji 400-lecia śmierci św. Jana od Krzyża (1591) w liście apostolskim skiero­wanym do generała karmelitów Maestro en la fe (Mistrz w wierze). Był to okres przygotowania Kościoła do Wielkiego Jubileuszu i przejścia w Trzecie Tysiąclecie.Przy lekturze listu nasuwają się dwie uwagi. Głębia zrozumienia i jasność prezentacji istot­nych elementów doktryny św. Jana przywodzi na myśl, że mówi o niej człowiek, dla którego ta­jemnica wewnętrznej drogi do Boga znana jest z doświadczenia, że jest to „prawda jego życia", a tytuły nadawane św. Janowi: „Mistrz w wie­rze", „Zakochany w Bogu", „Świadek Boga żywe­go" idealnie przylegają do samego Jana Pawła II.Z właściwą sobie przenikliwością Papież do­strzega współczesną sytuację Kościoła i współ­czesnej kultury. Nurty laicyzacyjne, ujawniające „kryzys Boga", „kryzys wiary" dotykają chrześci­jan.

Czytaj więcej: S. prof. Zdybicka - JP2 i...

Prof. A. Grzegorczyk - Fenomenologia słowa JP2

Poza słowem Słowo. Fenomenologia Jana Pawła II

 

Szkic ten jest preludium do wielkiego problemu zasygnalizowa­nego w tytule. Nie będę zatem troszczyć się w nim o ścisłe definicje słowa w znaczeniu językoznawczym, filozoficznym i teologicznym, chociaż odwołam się do jego rozumienia w tych dziedzinach. Chodzi bowiem o coś więcej niż precyzja nauko­wa, a mianowicie o pokazanie głębi refleksji Jana Pawła II i jej oddziaływania na myślenie i życie w ogóle. Nie stawiam więc temu oddziaływaniu granic narodowych, politycznych i nauko­wych, bo jestem przekonana, że odnowienie wartości za przyczyną Jana Pawła II ma swe podstawy w znacznej mierze poza językoznawczym rozumieniem słowa.

Czytaj więcej: Prof. A. Grzegorczyk -...

Ukrzyżowany spogląda na nas i pyta, czy wciąż jeszcze chcemy dotrzymać tego co przyrzekliśmy Mu w godzinę łaski. Z pewnością ma powód, żeby tak pytać. Krzyż jest dzisiaj, bardziej niż kiedykolwiek, znakiem, któremu się sprzeciwia. (E. Stein)